محمد مفيد مستوفى بافقى

173

جامع مفيدى ( فارسى )

بود مشجر و مكروم با بسيارى از خانه‌هاى يهودان كه در حوالى آن بود مالك گرديده طرح كاروانسراى عالى انداخت و حجرات تحتانيه و فوقانيه ترتيب داده دو دروازه گشود : يكى مقابل حمام وزير و ديگرى به جنب چهارسوق كهنه ، و موسوم نمود به « خان دولت » و بازارى بر در سرا ساخته به « بازار علاقه‌بندان » شهرت يافت . و از سراى سلطان محمد تا حوالى « حصار » شارع را عريض و پهناور « 1 » گردانيده برجى عالى ساخته دروازهء شهر قرار داد و « درب دولت » نام نهاد . و چون در همان سال از شغل وزارت ملول گشته بلكه زمانه رقم عزل بر صفحهء عملش كشيده به اردوى معلى رفت ، اهالى شهر آن دروازه را مبارك ندانسته مسدود نمودند . و در همان ايام كاروانسرا به عنوان تصرف شرعى به سركار نواب مستطاب خورشيد احتجاب ناموس العالمين [ 145 الف ] عليه عاليه زينب بيگم صبيهء خاقان جنت‌مكان ابو الفتح شاه طهماسب بهادر خان متعلق گشت . و در سنهء خمسين و الف هجرى نواب عليه عاليه خان مزبور را به خاقان فردوس مكان عليين آشيان سلطان شاه صفى انار اللّه برهانه پيشكش نمود . و الحال داخل خالصجات سركار خاصهء شريفه است . و همچنين آن وزير با تمكين در اهرستان به قرب « محلهء بيوك » ( كذا ) به جهت آرامش اين جهان خانهء عالى اساس طرح انداخته در عمارات تكلف بيشمار نمود و الحال خرابى تمام به حال آن راه يافته . القصه بعد آنكه دستور عالىقدر به اردوى معلى رسيد به وزارت شاهزادهء عالم و عالميان حمزه ميرزا ارجمندى يافت و برادر كهترش ميرزا نظام الملك مقرب الحضرت و انيس الدوله گشته پايهء قدر و منزلتشان از ايوان كيوان درگذشت . ميرزا سلمان اعتماد الدوله والد ايشان وجود بعضى از امراى عاليشان را خار گلزار دولت خود مىدانست ، با امرا سلوك پسنديده نمىكرد و در فكر دفع آن جماعت ساعى گرديد . قورچىباشى و ساير امرا از اطوار او بىطاقت گشته به جهت دفع او فرصت مىجستند . تا آنكه در شهور سنهء تسع و ثمانين و تسعمائه كه به سعى على قلى خان شاملو بيگلر بيگى [ 145 ب ] خراسان خاقان وافر احتشام گيتىستان بر تخت

--> ( 1 ) - اصل : پنهاور